orucu bozmayan şeyler -Kasden yiyilip içilen ve oruca aykırı oldukları halde yapılan şeyler orucu bozarlar bunların bir kısmı yalnız kazayı bir kısmı da kaza ile keffareti gerektirir Nitekim izah edilecektir. 100- Unutularak bir şeyi yemekle içmekle veya cinsel ilişki ile oruç bozulmaz bu hususta farz ile vacip ve nafile oruçlar arasında fark yoktur yanılma ile unuyma affedilmiştir (Malikiler’e göre bunların herhangi biri ile farz olan bir oruç bozulur kazası lazım gelir çünkü orucun rüknü olan imsak elden kaçırılmış olur.) 101- Yanılarak yemekte olan bir oruçluya tesadüf edilince bakılır: Eğer orucunu tamamlamaya kudretli görülüyorsa kendisine oruçlu bulunduğunu hatırlatmamak tercih edilen görüşe göre tahrimen mekruhtur fakat çok yaşlı veya zayıf bir zat olup oruç ile daha zayıf düşeceği anlaşılırsa -diğer ibadetleri edaya kuvvetli bulunması maksadı ile- sükut edilebilir. uykuya dalmış bir kimseyi vakti geçmeden namaz kılmak için uyandurmak da bir vazifedir uyuyan mazur olabilir fakat uyandurmayan mazur olmayıp günaha girer. 102- Uyku halinde bir şey yemek veya içmek orucu bozar buyanılma mesabesinde değildir. orucu bozmayan şeyler Oruçlu olduğu halde yanılarak yemek yiyen bir kimseye “Sen oruçlusun” denildiği halde hiç aldırış etmeyerek yemesine devam etse sahih olan görüşe göre orucu bozulmuş kendisine kaza lazım gelmiş olur. 104- Hata yoluyla olan yiyip içmekle de oruç bozulur. Bu bakımdan bir kimse oruçlu olduğunu bildiği halde herhangi bir kastı olmaksızın hata ile bir yese veya içse Mesela Abdest alırken içerisine su kaçsa veya ağzına kar suyu veya yağmur damlaları düşüp içerisine gitse orucu bozulup üzerine kaza lazım gelir fakat oruçlu olduğu hatırında bulunmazsa bunlardan dolayı orucu bozulmaz. 105- Mazmazadan sonra ağızda kalan yaşlılığa tükürük ile beraber yutulması orucu bozmaz. Aynı şekilde baştan burun içerisine gelip kasten çekilmekle boğaza giden akıntı da oruca zarar vermez. 106- Dişlerin ararsından çıkan kan boğaza gidecek olsa bakılır; eğer az olup cevfe (içeriye gitmezse) gitmezse orucu bozmaz çünkü adete göre bundan kaçınmak mümkün değildir çok olmakla beraber tükürüğe mağlup olduğu halde de hüküm böyledir ancak tadı hissedilirse oruç bozulur fakat bu kan tükürükten daha çok veya ona eşit olduğu halde içeriye giderse orucu bozar çıkarılan dişten akan kan hakkında bu açıklamalar geçerlidir. orucu bozman şeyler Ağızdan kesilmeyip çeneye doğru iplik halinde akıp uzamış bulunan bir ağızda salyası geriye çekilerek yutulacak olsa bununla oruç bozulmaz çünkü bu halde henüz ağızdan çıkması tamam olmamıştır. Yine aynı şekilde bir sebepten dolayı apızdan çıkıp yine ağıza girerek boğaza giden bir su ile de oruç bozulmaz. 108- Konuşmaktan veya diğer bir şeyden dolayı tükürük ile ıslanmış olan dudakları sahibinin emmesi orcunu bozmaz çünkü bunda bir zaruret vardır. 109 Göz yaşı veya yüz teri ağıza girecek olsa bakılır: eğer bir iki damla gibi az bir şey ise orucu bozmaz çünkü bundan kaçınmak mümkün değildir fakat tuzluluğa bütün ağız için de hissedilecek derece de fazla olup da oruç hatırda iken yutulacak olursa orucu bozar. 110- yenilmesi kast edilmeyen ve kendisinden kaçınmak mümkün bulunmayan bir şeyin içeriye gitmesi orucu bozmaz bu sebeple ilaçların tadı mesela ağrıyan dişe konulan karanfilin tükürükle boğaza gitmesi de böyledir Fakat ilacın mesela dişe konulan karanfilin içeriye gitmesi orucu bozar. yine böylece oruçlu olduğunu hatırladığı halde kokladığı bir buhurun dumanı içerisine gitse veya bir sineği tutup yutacak olsa orucu bozulur bunu kaza etmesi lazım gelir. orucu bozan şeyler Renkli bir ip parçasını defalarca ağza alıp çıkaröak orucu bozmaz fakat oruçlu olduğunu hatırlayan bir kimse ağzına aldığı bir ipin siyah yeşil sarı veya kırmızı rengiyle boyanmış olan tükürüğünü yutacak olsa orucu bouzlur. orucu bozan ve bozmayan şeyler Dişlerin arasında kalmış bir yiyecek yutulsa bakılır: Eğer az bir şey ise orucu bozmaz fakat çok bir şey ise bozar. Nohut tanesinden ufak olan şey az nohut tanesi kadar olan şey çok sayılır bu bir ölçüdür. 113- Dişlerin arasında kalan pek az bir şey mesela bir susam veya bir buğday tanesi yutmak orucu bozmaz fakat böyle bir şey dışarıdan alınıp yutulsu orucu bozar bu halde tercih edilen görüşe göre keffaret de lazım gelir Şu kadar var ki böyle pek az bir şey ağza alınıp çiğnense oruca zarar vermez çünkü bu ağızda dağılır birer zerre mesabesinde kalır ancak bunun tadı boğaza gidecek olursa oruç bozulur Nohut miktarından az olup dişler arasında bulunan bir şey ağızdan çıkarılıp daha sonra yenildiğinde takdirde orucu bozar ancak en sahih görüşe göre bu halde keffaret lazım gelmez çünkü böyle bir şeyi yemek tabiat gereği aykırıdır. 114- Bir kay = kusuntu kendi kendine gelince bakılır eğer ağız dolusu olmayıp kendi kendine içeriye giderse ittifakla orucu bozmaz fakat içeriye iade edilirse orucu İmam Muhammed’e göre bozar çünkü orucu bozan şeylerden sakınmay yok olmuş olur. İmam Ebu Yusuf’a göre bozmaz Zira bu az olduğundan abdesti bozmayacağından orucu da bozmaz fakat bu kusuntu ağız dolusu olup içeriye kendi kendine dönecek olursa orucu İmam Ebu Yusuf’a göre bozar çünkü bu abdeste manidir İmam Muhammed’e göre bozmaz Zira orucu Bozan Şeylerden sakınmak kasten terkedilmiş değildir. Fakat içeriye kısmen veya tamamen iade olunursa orucu ittifakla bozar. 115- Bir kusuntu kasden getirilince bakılır: Eğer ağız dolusu ise orucu ittifakla bozar çünkü bu hal abdeste ve orucu bozan şeylerden sakınmaya manidir bu halde içeriye az çok bir şey geri gider bu bakımdan orucun kazası lazım gelir fakat ağız dolusundan noksan olup içeriye kendi kendine dönerse orucu İmam Muhammed’e göre bozar çünkü bu orucu bozan şeylerden sakınmaya manidir İmam Ebu Yusuf’a göre bozmaz Zira az olduğunda abdeste mani bulunmaz. Bu kusuntu içeriye iade edildiği takdirde ise hem İmam Muhammed’e hemde İmam Ebu Yusuf’tan bir rivayete göre orucu boza İmam Ebu Yusuf’tan diğer bir rivayete göre ise bozmaz. Ağız dolusu kusuntu hakkındaki bu açıklama kusuntunun yiyecek su veya safra olduğuna göredir Balgam olduğu takdirde İmam-ı Azam ile İmam Muhammed’e göre orucu asla bozmaz. 116- Yalnız tutmakla öpmekle oynamakla oruç bozulmayacağı gibi sadece bakmak ve düşünmek neticesi olarak meni akmakla da bozulmaz bu yüzden bir kimsenin orucu hanımının sadece öpmesi ile okşaması ile bozulmaz yine aynı şekilde hanımının veya başkasının yüzüne veya herhangi bir uzvuna birden fazla olsa bile bakışından veya bunları düşünüşünden dolayı menisinin şehvetle gelmesiyle de bozulmaz. orucu bozmayan şeyler Ma dune’l-ferc yani: iki yoldan başka herhangi bir uzva cinsel ilişki neticesinde meni gelmezse oruç bozulmaz meni gelirse oruç bozulup yalnız kaza lazım gelir El ile meniye getirmek de bunun gibidir Hayvana ölüye cinsel ilişki halinde de bu hüküm geçerlidir.orucu bozan ve bozmayan şeyler