nafile oruç:
farz ve vacip olan oruçların dısında tutulan oruçlar nafile oruc olarak isimlendirilir daha önce namaz çeşitlerini ele alırken belirttigimiz gibi nafile gereksiz anlamına değil farz ve vacip olanın dısında kısaca gerekenın dısında yapılan anlamına gelir daha fazla sevap kazanmak maksadıyla yapıldıgı için tabir caizse nafile ibadet bir bakıma fazla mesaı yapmaktır nafıle orucların sunnet mustehap mendup vea tatavvu olarak adlandırıldıkları da olur. nafile oruc mubah olan tum gunlerde tutulabılır ancak bazı gunlerde oruc tutmak daha fazıletli gorulerek bugunlerde oruc tutmak sunnet veya mendup kabul edilmiştir.peygamberimizin sıklıkla oruc tuttugu veya oruc tutulmasını tavsıye ettıgı gunler kısaca oruc tutmanın mendup kabul edıldıgı belli başlı gunlerı gorelım. nafile oruç
oruc tutmanın mendup oldugu gunler.
1- sevval orucu: ay takviminde ramazan ayından sonraki ay sevval ayıdır sevval ayında altı gun oruc tutmak mustahaptır bu orucların bayramın hemen arkasından peş peşe kaza veya adak oruclarının bugunlerde tutulmasıyla da aynı sevap elde edilir peygamberımızın ramazanı orucla gecırıp buna sevvalden altı gun ılave eden kısının vbutun yılı oruclu gecırmıs olacagı yonundeki ifadesini kim iyi bir amel işlerse kendisine bunun on katı ecir vardır ayetiyle birlikte değerlendiren kimi alimler bire on hesabıyla ramazan orucunun on aya altı gün sevval orucunun da altmış gune karşılık oldugunu ve bu seretle butun yılın oruclu geçirilmiş sayılacagını söylemişlerdir.
2- aşure orucu : muharrem ayının onuncu gününe aşura denilir hz peygamberin ugunde devamlı olarak oruc tuttugu rıvayet edilmiştir fakat sadece o gunde oruç tutulması dogru gorulmemıs bunun yanında bir önceki veya bir sonraki günün de oruclu geçirilmesi tavsiye edilmiştir bir rivayete göre peygamberimiz medineye geldiğinde yahudilerin aşure gününde oruç tuttuklarını görünce bu orucun anlamını yanı ne için tutuldugunu sormustu yahudıler bugunun büyük bir gün oldugunu allahın musayı ve israilogullarını dusmanlarından bugunde kurtardıgını ve musanın bu sebeple bugunde oruz tuttugunu kendilerinin ben musaya sizden daha yakınım demiş ve bugünlerde oruç tutulmasını emretmiştir aşure orucunu cahılıye donenmınde arapların tuttugu ve hz peygamberın de ramazan orucunun farz kılınmasına kadar bu orucu tutmayı emrettıgı rıvayetlerı de vardır daha sonra ramazan orucu farz kılınınca asure orucu bır yukımlılık olmaktan cıkarılmıs fakat asure günü oruç tutulması tavsıye edılmıs ve bugun oruc tutmak sunnet olarak devam etmıstır.
3- her ay üçgün oruç her aydan üç gün oruç tutmak bunu özellikle her ayın 13,14 ve 15. günlerinde yapmak mustehap kabul edılmıstır kamerı takvım ay takvımı hesabına göre bugunlere aeyyam ı bid denir peygamberim,izin özellikle ayın 13 14 ve 15 günlerinde olmak üzere her ay üç gün oruç tutmayı tavsiye ettigi rivayeti yanında hz aişenin peygamberimizin her ay üç gün oruç tuttuguna dair rivayeti de bulunmaktadır.nafile oruç
4- pazartesi persembe orucu: her hafta pazartesi ve persembe gunlerı oruz tutmak da teşvik edilmiş bir nafiledir peygamberimizin pazartesi ve perşembe günleri oruç tuttugu ve soruya cevaben de insanların amelleri allah tealaya pazartesi ve persembe günleri arzolunur ben amelımın arsı sırasında oruclu olmayı tercıh edıyorum dedigi rivayet edilmektedir.
6- zilhicce orucu: zilhicce ayının ilk dokuz gününde oruç tutmak tavsiye edilmiştir zilhicce ayının 10 günü kurban bayramının ilk günüdür peygamberiimizin zilhiccenin ilk dokuz günü oruc tutmayı surdurdugu rıvayet edıldıgı ıcın zılhiccenin ilk dokuz gununu yani kurban bayramından once ki dokuz günün oruclu gecırılmesı mustehaptır fakat sıkıntıya ve mekruh gorulmustur peygamberimiz refe gununun fazıletıne ılıskın olara arefe gununden daha cok allahın cehennem atesınden ınsanları azat ettıgı bır gun yoktur.
6- haram ayllarda oruç: haram aylar olarak anılan zilkade zılhıcce muharrem ve recep aylarında persembe cuma ve cujmartesı gunlerı oruc tutmak mustehaptır.
7- saban orucu: saban ayında oruc tutmak mustehap sayılmıstır aişe validemizin belirttigine göre peygamberimiz en cok orucu saban ayında tutmus saban ayının tamamını orucla gecırdıgı olmustur fakat pazartesı persembe veya her ay ucgun ve bezerı gibi tutulagelen mutat oruc dısında saban ayının ıkıncı yarısında oruc tutmak bazı alımlerce mekruh kabul edıldıgı gıbı safıı mezhebıne gore haram sayılmıstır.
8- davud orucu: gun asırı oruc tutmanın yanı bır gun oruc tutup ertesı gun tutmamak peygamberımız tarafından savm-ı davud olarak nıtelenmıs ve bu sekılde oruc tutmanın fazıletlı oldugu ıfade edılmıstır peygamberımız bu sekıldeki oruc hakkında en fazıletlı oruc abdulla b.amr ben daha fazlasını tutabılırım deyınce peygamberi,miz bunu fazıletlı bır sekıl oldugunu ve daha fazlasını tutmaya calısmamayı tavsıye etmıstır bu bakımdan gun asırı oruc tutmak en fazıletlı nafıle oruc olarak degerlendırılmıstır.
yukarıda belitilen gunlerde ortuc tutmanın fazıletı ve kısıye kazandırcagı sevaplar konusunda bırcok hadıs rıvayet edılmıstır oruc tutmanın tavsıye edıldıgı gunler ıncelendıgınde bunların belırlenmesının gelısı guzel olmayıp belli bir periyoda gore duzenlendıgı gorulur bu bakımdan oruc tutmanın ruhı ve bedenı yararlı tutulkacak orucları peygamberımızın onerdıgı gunlerde tutmak ıse oldukca sevaplıdır bununla bırlıkte oruc ıstedıgı zaman nafıle oruc tutabılır.